Sık sorulan sorular
Yanıtlar genel bilgilendirme içindir. Durumunuza özgü bilgi için hekiminize danışın.
Fizyoterapi hakkında
Fizyoterapist ne yapar?
Fizyoterapist; hareket, kuvvet, denge ve günlük işlevlerle ilgili sorunlarda kişiyi değerlendirir ve bir rehabilitasyon programı planlar. Program; egzersizleri, manuel uygulamaları, fiziksel yöntemleri ve günlük yaşama yönelik önerileri içerebilir.
Fizyoterapi, hekimin koyduğu tanı ve önerisi çerçevesinde yürütülür. Tanıyı hekim koyar, ilaç ve tetkik kararını hekim verir. Fizyoterapistin işi, bu çerçevede kişinin hareketini ve günlük yaşamdaki işlevini desteklemektir.
Fizyoterapist ile fizik tedavi hekimi arasındaki fark nedir?
Fiziksel tıp ve rehabilitasyon (FTR) uzmanı, tıp fakültesinden sonra uzmanlık eğitimi almış bir hekimdir. Muayene eder, tanıyı koyar, gerektiğinde tetkik ve ilaç ister ve tedavi planını belirler.
Fizyoterapist ise fizyoterapi ve rehabilitasyon alanında lisans eğitimi almış bir sağlık meslek mensubudur. Hekimin tanısı ve yönlendirmesi doğrultusunda değerlendirme yapar, egzersiz ve rehabilitasyon programını uygular. İki meslek birbirinin yerine geçmez, birlikte çalışır.
Fizyoterapiye başlamak için hekim yönlendirmesi gerekir mi?
Evet. Fizyoterapi programı, hekimin koyduğu tanıya ve yönlendirmesine dayanır. Elinizde rapor, epikriz veya görüntüleme sonuçları varsa ilk görüşmeye getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Hekiminiz şikâyetinizin nedenini değerlendirir, ciddi bir durumu dışlamak için tetkik isteyebilir ve fizyoterapinin sizin için uygun olup olmadığına karar verir. Henüz bir hekime görünmediyseniz önce hekiminize başvurmanızı öneririm.
Hangi konularda çalışıyorsunuz?
Bel, boyun ve diz ağrıları; çene eklemi problemleri (diş sıkma, diş gıcırdatma); baş ağrısı, baş dönmesi ve migren; duruş problemleri ve skolyoz; pelvik taban problemleri ve çene ya da boyunla ilişkili kulak çınlaması üzerine çalışıyorum. Kulak çınlamasında önce kulak burun boğaz (KBB) hekiminin değerlendirmesi gerekir.
Çene eklemiyle ilgili şikâyetlerde diş hekiminizin, baş ağrısı ve baş dönmesinde hekiminizin değerlendirmesi ön koşuldur. Kulak çınlaması çene ve boyun kaynaklı olabileceği düşünüldüğünde, rehabilitasyon programı KBB değerlendirmesinden sonra planlanır. Her konuda program, hekimin tanısı ve yönlendirmesiyle belirlenir.
Fizyoterapi sırasında ağrı hisseder miyim?
Bu, kişiye ve uygulanan yönteme göre değişir. Bazı egzersizler sırasında ya da sonrasında, alışık olunmayan bir yüklenmeye bağlı geçici bir zorlanma hissi olabilir.
Keskin, giderek artan ya da başka bir bölgeye yayılan bir ağrı ise beklenen bir durum değildir. Böyle bir durumda uygulama durdurulur ve hekiminizle paylaşılır. Ne hissettiğinizi açıkça söylemeniz, programın size göre ayarlanmasına yardımcı olur.
Görüşme ve süreç
İlk görüşmede neler olur?
Önce şikâyetinizin nasıl başladığını, neyle arttığını, günlük yaşamınızı nasıl etkilediğini ve hekiminizin önerilerini konuşuruz. Ardından duruş, eklem hareketleri, kas kuvveti, denge ve günlük hareketleriniz gibi işlevsel durumunuza bakılır.
Bu değerlendirme bir tanı değildir. Hekiminizin koyduğu tanı çerçevesinde programın neyle başlayacağını ve nasıl ilerleyeceğini planlamak için yapılır.
İlk görüşmeye ne getirmeliyim, nasıl giyinmeliyim?
Varsa hekim raporunuzu, epikrizinizi, görüntüleme sonuçlarınızı (MR, röntgen gibi) raporlarıyla birlikte ve kullandığınız ilaçların listesini getirmeniz yararlı olur. Hareket etmenizi kısıtlamayan, rahat kıyafetler tercih edin.
Aklınıza gelen soruları önceden not almanız, görüşmede hiçbir noktayı atlamamanıza yardımcı olur.
Bir fizyoterapi programı ne kadar sürer?
Süre; şikâyetin türüne, ne zamandır sürdüğüne, hekimin önerisine ve programa verilen yanıta göre kişiden kişiye değişir. Bu nedenle önceden kesin bir süre ya da seans sayısı söylemek doğru olmaz.
Süreç boyunca düzenli aralıklarla yeniden değerlendirme yapılır. Program bu değerlendirmelere ve hekiminizin görüşüne göre güncellenir.
Seanslar ne sıklıkla yapılır?
Seans sıklığı, kişinin durumuna ve programın aşamasına göre planlanır. Başlangıçta daha sık, ilerleyen aşamalarda daha seyrek görüşmek gerekebilir.
Çoğu programda seanslar arasında evde yapılacak egzersizler de yer alır. Bu nedenle süreç yalnızca seanslardan ibaret değildir; evde yapılanlar da programın bir parçasıdır.
Ameliyat sonrası fizyoterapi ne zaman başlar?
Fizyoterapinin ne zaman ve nasıl başlayacağına ameliyatı yapan hekiminiz karar verir. Bu zamanlama ameliyatın türüne, kullanılan yönteme ve iyileşme sürecinize göre değişir.
Program, cerrahınızın belirlediği kısıtlamalara (yük verme ve hareket sınırları gibi) uygun şekilde planlanır ve bu sınırların dışına çıkılmaz. Taburcu olurken size verilen yazılı önerileri ilk görüşmeye getirin.
Telefonla ya da e-postayla değerlendirme yapıyor musunuz?
Hayır. Telefonla ya da e-postayla tanı konulmaz ve kişiye özel program verilmez. Bu kanallar yalnızca bilgi almak içindir.
Şikâyetinizle ilgili bir öneri için önce hekiminize başvurmanız, gerekiyorsa yüz yüze bir değerlendirme yapılması gerekir.
Egzersiz ve günlük yaşam
Ağrım varken dinlenmeli miyim, hareket etmeli miyim?
Bu, ağrının nedenine bağlıdır ve kararı hekiminizle birlikte vermelisiniz. Belirgin bir yaralanma ya da ciddi bir hastalık şüphesi yoksa, bel ağrısı gibi kas ve eklem kaynaklı pek çok şikâyette klinik kılavuzlar uzun süreli yatak istirahati yerine aktif kalmayı önerir.
Aktif kalmak, ağrıyı zorlamak anlamına gelmez. Günlük işlerinizi dayanabildiğiniz ölçüde sürdürmek ve hekiminizin önerdiği sınırlar içinde kalmak, çoğu kişi için uygun bir başlangıçtır.
İnternette ya da televizyonda gördüğüm egzersizleri kendi başıma yapabilir miyim?
İnternette, televizyonda ya da bu sitede anlatılan egzersizler genel bilgilendirme içindir. Aynı egzersiz bir kişi için uygunken başka biri için uygun olmayabilir.
Ağrınız yeniyse, şiddetliyse, gece de sürüyorsa ya da uyuşma, güç kaybı, ateş gibi başka belirtilerle birlikteyse egzersize başlamadan önce hekiminize başvurun. Kişiye özel program, değerlendirme yapıldıktan sonra hazırlanır.
Egzersiz sırasında ağrı olursa ne yapmalıyım?
Alışık olunmayan bir hareketten sonra hafif ve kısa süren bir zorlanma hissi görülebilir. Ancak ağrı keskinleşiyor, giderek artıyor, başka bir bölgeye yayılıyor ya da uyuşma ve karıncalanma eşlik ediyorsa egzersizi bırakın.
Bu durumu bir sonraki görüşmede fizyoterapistinizle paylaşın. Belirtiler sürüyorsa ya da ağırlaşıyorsa beklemeden hekiminize başvurun.
Evde egzersiz programımı nasıl sürdürebilirim?
Size verilen programdaki tekrar, set ve sıklık bilgilerine uymanız önemlidir; daha fazlası her zaman daha iyi değildir. Egzersizleri günlük bir alışkanlığa bağlamak, örneğin her gün aynı saatte yapmak, programı sürdürmeyi kolaylaştırır.
Zorlandığınız, sıkıldığınız ya da yapamadığınız bir egzersiz olursa bırakmak yerine bunu paylaşın. Program size göre değiştirilebilir.
Masa başında çalışıyorum, duruşum için ne yapabilirim?
Tek bir “doğru duruş” aramak yerine sık sık pozisyon değiştirmek daha uygulanabilir bir yaklaşımdır. Uzun süre aynı pozisyonda kalmamak, kısa aralar vermek, ayağa kalkıp birkaç adım atmak çoğu kişi için iyi bir başlangıçtır.
Ekranı göz hizasına yakın tutmak, sırtı destekli oturmak ve ayakları yere basacak şekilde yerleştirmek konforu artırabilir. Ağrı sürüyorsa ya da kola veya bacağa yayılıyorsa hekiminize başvurun.
Rehber, basın ve iletişim
Rehber yazıları ne zaman yayımlanacak?
Rehber yazıları hazırlanıyor. Her yazı, kaynakları ve son kontrolleri tamamlandıktan sonra yayımlanacak.
Yazılarda en az iki güvenilir kaynak (klinik kılavuz ya da hakemli dergide yayımlanmış çalışma), son güncelleme tarihi ve “Hekime ne zaman başvurmalı?” bölümü yer alacak. Yazıların nasıl hazırlandığını Yayın ilkeleri sayfasında okuyabilirsiniz.
Televizyon programlarındaki bilgiler bana özel bir öneri midir?
Hayır. Programlarda, yazılarda ve bu sitede paylaşılan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel bir değerlendirme, tanı ya da tedavi önerisi değildir.
Benzer şikâyetlerin nedenleri kişiden kişiye çok farklı olabilir. Durumunuzla ilgili karar için hekiminize danışın.
Okul ya da kurumumuz için seminer talep edebilir miyiz?
Okullarda öğrencilere ve ailelere, kurumlarda çalışanlara yönelik sağlıklı yaşam, hareket ve egzersiz konularında seminerler veriyorum.
Talebiniz için iletisim@mahmutsarikaya.com adresine kurumunuzun adını, katılımcı kitlesini ve düşündüğünüz tarihi yazabilirsiniz. Basın talepleri için de aynı adresi kullanabilirsiniz.
Size nasıl ulaşabilirim?
Bilgi almak için 0553 608 75 50 numaralı telefondan, aynı numara üzerinden WhatsApp'tan ya da iletisim@mahmutsarikaya.com adresinden ulaşabilirsiniz.
Telefonla ya da e-postayla tanı konulmaz. Bu kanallar yalnızca bilgi almak içindir.